Attersyn

Struensee var ein dårleg politikar

Tue, 17 Apr 2012 15:24:48 +0200

Artig perspektivering. Ho illustrerer fyrst og fremst av at den forståinga av historia som vi internaliserer ofte er kokte ned svært enkle faktasetningar. Som på sett og vis gjer at kommentaren “det var no litt meir komplisert enn det” alltid er gyldig.

Kate Pendry om rettsaka

Sat, 14 Apr 2012 20:24:56 +0200

Kate Pendry om rettsaka:

Eg skulle ynskt at eg hadde same evna til å slå inn poenga mine med spikerpistol som Kate Pendry har. Eg er ikkje samd i alt ho skriv, sjølvsagt. Særleg ikkje i hovudpoenget hennar, eller: eg er usamd i kor relevant det er. Men akkurat det spørsmålet, og den logiske konsekvensen (polemikk mot Nicholas Carr), kan eg koma attende til. I denne teksten gler eg meg særleg over formuleringar som:

At han er en feit kødd, at fengselslivet har gjort ham gusten og oppblåst? Jeg sier dette bare fordi det er det eneste som virkelig ville gjøre ham noe. Å påpeke at han ikke akkurat er Guds Gave, at han svikter laget, at han er en bløt, dunete, umandig barnemann.

Minutephysics

Wed, 28 Mar 2012 12:53:00 +0200

Minutephysics:

Det viktigaste interessa mi i livet er historie og hermenautisk tåkefyrsteri, og difor handlar Attersyn fyrst og fremst om det. Eg må vedgå at eg òg har andre interesser og at det er mykje anna som interesserer meg, utan at det treng vera interesser.

Midt mellom desse to ytterpunkta ligg fysikk, og eg vender jamleg (eit par gonger i året) tilbake til The Feynman Lectures, Roger Penrose: The Road to Reality, Not even wrong, The trouble with physics og annan [for meg] tung litteratur for å prøva å skjøna grunnleggjande kvantefysikk, strengteori og det som verre er. Eg veit ikkje kor mykje eg skjønar, ut over den lettfattelege forklaringa desse bøkene vanlegvis byrjar med (Penrose er særs hard, og byrjar med noko slikt som at “skal du skjøna dette, må vi forklara det matematisk, difor bruker eg fire hundre sider på matematikk du må kunne”).

Difor tilrår eg Minutephysics: små, veldig søte handteikna filmar (på om lag ein minutt kvar) som tek føre seg emne frå fysikken. Dei burde vera tilgjengeleg for dei aller fleste, og han vel gjerne emne som “kvifor finst det rosa farge, når det ikkje finst rosa ljos”. Eg vil tippa at dei fleste som liker XKCD, liker denne serien.

Noko svakt datagrunnlag?

Thu, 22 Mar 2012 16:51:46 +0100

“Syfilis-eksplosjon etter homosex”, fleskar Fædrelandsvennen til med.

- Hyppigste årsak til spredning av syfilis er menn som har sex med menn, sier kommunelege Dagfinn Haarr. […]

Men statistikken msis, som er det offisielle sykdomsårsakregisteret, går det fram at det i Aust-Agder ble registrert et tilfelle av syfilis i 2010 og tre i 2011.

Eksplosjon og eksplosjon, fru Blom. “Hyppigste årsak” blant tre tilfelle. Dei lokalkjende veit sikkert om det er ~~presten~~kommunelegen eller journalisten som har ein oppsiktsvekkjande dårleg skjult agenda her.

"– Det er jo mange ulike 70-tall [interiørmessig]"

Thu, 22 Mar 2012 16:11:00 +0100

“– Det er jo mange ulike 70-tall [interiørmessig]”

- Birte Sandvik, etnolog og konservator ved Norsk Folkemuseum (↬ Dagbladet)

“You are not stuck in traffic. You are...

Wed, 21 Mar 2012 18:26:57 +0100

“You are not stuck in traffic. You are traffic.”

Fantastisk. Eg merker at eg verkeleg liker slike «up yours»-slagord, som “Don’t pray in my school, and I won’t think in your church” (m.a. Humanistisk Ungdom) og “Nynorsk som einaste riksmål” (berre Norsk Målungdom, diverre).

↬ Kjetil Homme

Svarte hol

Mon, 19 Mar 2012 01:19:04 +0100

Her om dagen kom eg over eit stykke informasjon om Herbert Bayer på Wikipedia, nemleg at:

In 1959, he designed his “fonetik alfabet”, a phonetic alphabet, for English. It was sans-serif and without capital letters. He had special symbols for the endings -ed, -ory, -ing, and -ion, as well as the digraphs “ch”, “sh”, and “ng”. An underline indicated the doubling of a consonant in traditional orthography.

Oppteken som eg er av både typografi, bokstavar og rettskriving, undra eg meg sjølvsagt på korleis desse symbola såg ut. I slike spørsmål plar Google alltid vera til hjelp, men det ser ut som korkje det fonetiske alfabetet til Bayer eller Jan Tschichold er å finna på nettet.

Likevel er akkurat det stykket med informasjon eg har sitert, at han laga alfabetet, duplisert (gjerne ordrett kopiert, faktisk) på nesten alle sider som presenterer Bayer.

Tida og tilvere

Wed, 14 Mar 2012 10:38:33 +0100

Fyrst, to illustrasjonar:

Far fortale om farfar: “Når ferien kom, tok han alltid av seg klokka”.

Ei av yndlingshistoriene frå mor om bror min, er då han var fire år og skulle i seng: “Eg må berre læra meg klokka fyrst” (det høyrer med til historia at han gjorde det, den kvelden).

Så, påstanden: For tjue år sidan var klokka viktig. Det å læra seg klokka, var ein viktig kompetanse (både å skjøna tidsinndelinga i timar og minuttar, og å læra seg å lesa det standardiserte, analoge instrumentet – “dataklokker” var ikkje skikkelege klokker). Var du vaksen, eller stor, gjekk du med klokke. For det fyrste tydde det at du var stor nok til å “ta andsvar for” ein så fin ting som ei klokke, for det andre at du måtte vita kva klokka var: Du hadde ansvar for å forhalda deg til tida. Det var dette ansvaret farfar la bort då han tok ferie: av med klokka.

Då femåringen vår fylde fire, tenkte mor og far at ho skulle få ein presang som signaliserte “du er stor”: ei klokke. Ei blå GUL (type Micro Minus). Det er vel sjeldan at vi har bomma meir med ei gåve. Ho, som elles ikkje er framand for pynting og fjas, har knapt teke på seg klokka. Elles vil ho læra - og gjera - det meste som er vakse, men klokka var totalt uinteressant. I motsetnad til kva det var for bror min på fire (og mor mi) midt på 1980-talet.

Forklaringa er neppe særleg vanskeleg. Armbandsuret, som tidsmålar, er borte for mange. Ja, det er framleis der, som smykke, ein liten mekanisk skulptur. Klokkemarknaden er framleis heit på eBay. Elles får vi tidsmålingar over alt: I hyrno på dataskjermane, på fjernsynsskjermen, på alle dingsar med eit lite display. For å ikkje gløyme mobiltelefonane, som like mykje som noko anna er personlege lommeur. Når eg trekkjer fram mobiltelefonen, handlar det minst like ofte om å sjekka kva klokka er, som noko anna.

Vi får betre, og meir presis tidsinformasjon no enn vi fekk for berre fem år sidan. Når eg ser ei klokke no, reknar eg med at ho syner rett tid - iallfall på sekundet, og at ho oppdaterer seg sjølv, slik at eg ikkje treng uroa meg for avvik over tid (les gjerne meir om NTP). Eg prøvde ei mekanisk klokke for ei tid tilbake, ei sovjetisk Raketa frå 1950-talet: Eg er svak for relikviar frå gullalderen for teknologioptimismen. Eg vart utruleg stressa av at eg både måtte stilla og trekkja henne kvar dag (etter kort tid kunste ho, noko som ofte skjer med klokkene mine).

Altså, vi har meir - og betre - tid rundt oss enn nokon gong. Likevel er vi mindre opptekne av presis tid enn før, trur eg. Det kan sjølvsagt koma av at vi ikkje treng å vera så presise, mellom anna fordi vi kan bruka så mange hjelpemiddel for å justera oss i høve til kvarandre. Særleg mobiltelefonen: eg skulle likt å vita kor mange møte som vert finjusterte med mobiltelefon i forkant.

Samtidig lurer eg på om det at vi ikkje går med klokke gjer at vi får eit anna tilvære. Det er noko anna å ha tida “alle stader” enn å bæra tida på seg, tilgjengeleg berre med eit blikk på handleddet. Eg lurer på om det pregar kjensla vår av veret-i-verda, for å dra på litt tåkefyrsteri?

Som ein lekk i forskingsprosjektet “eksperimentell fenomenologi” skal vi difor undersøkja: I kor stor grad pregar klokka - den fysiske tingen - opplevinga vår av tilværet?

Eg er skeptisk til analoge klokker. Eg veit at analoge visarar er nyttige i instrument som skal visa kontinuerleg endring, til dømes fartsmålarar. Men hovudføremålet med ei klokke er å gje tida i augneblinken du les tala. Det er difor fartsgrensene på skilta står som tal, og ikkje som bilete av speedometer. Analoge klokker fungerer slik at du må bruka meir tid dess meir nøyaktig du ønskjer svaret. Det er mogleg at dei gjev meir informasjon på minst mogleg tid, men du må til gjengjeld bruka ganske lang tid for å få same presisjonen som du får med ei digitalklokke.

Den einaste analoge klokketypen eg verkeleg ønskjer meg, er ein Raketa 24-timars klokke (sjå td. her eller søk etter “Raketa 24” på eBay), fordi det er er ein måte å peika nase til den antikvariske måten å dela døgeret inn i to gonger tolv timar på, ei inndeling som minner meg om britiske og amerikanske måleeiningar og fyller meg med om lag same kjensla.

Uansett, dette eksperimentet har ikkje tid til å venta på ei slik, så vi har valt ein klassikar: Casio G-shock DW-5600E. Denne klokka har fleire føremoner: Ho er svært billig (klokker er oppsiktsvekkjande dyrt), kjend for å tola det meste (eg er ikkje så varsam av meg) og vara lenge. Vi ønskjer ikkje å undersøkja barometer og månefase i denne granskinga, så basismodellen er heilt fin. Einaste ulempa er at ho er lite pen til dress, men det er sjeldan eg får høve til å gå i dress, uansett.

Meir om tida:

10 ways our minds warp time

Erik Naggum: The Long, Painful History of Time

Curator's code

Wed, 14 Mar 2012 09:39:51 +0100

Curator's code:

Dei som las den førre bloggen min, eller kjenner meg, veit at eg er manisk oppteken av noteverket i akademiske tekstar og at eg er blant dei som les Chicago Manual of Style med interesse. Dei veit òg at eg elskar teikn, teiknsett og Unicode.

Då er det ikkje så rart at eg fatta interesse for Curator’s code, ein slags kampanje for å bruka Unicode-teikna ᔥ og ↬ for å indikera om ein URL er ein direkte eller indirekte referanse. Eg veit ikkje om det er ein god idé, då.

↬ Anders Waage Nilsen, der eg fyrst lærte om Brain Pickings.

Turing-året 2012

Tue, 13 Mar 2012 15:28:00 +0100

Turing-året 2012:

Neste år er det ~~Aasen~~Språkåret 2013. Er det lenge å venta? Det er heldigvis ikkje berre her i landet vi lagar år for daude, kvite menn. I år er det Alan Turing-året . Eg tykkjer det er nesten like stort.

Diverre ser det ikkje ut til at det er lagt opp så stort program i Noreg enno, men eg reknar med at det berre ikkje er meldt inn.

Tom Clancy om "pengerotet"

Fri, 09 Mar 2012 17:47:00 +0100

Nei, eg bur ikkje under ein stein. Eg har fått med meg hovuddraga i saka om SV, departement og kjappe utdelingar av pengar frå statsbudsjettet. Litt i villreie måtte eg prøva å finna ut kva Tom Clancy, den stokk reaksjonære gutebokforfattaren, meinte om saka. Kva ville Jack Ryan gjort?

Vi får eit døme i Jakta på Raud Oktober (1984). Vår mann, helten Jack Ryan frå CIA skal finna ut kva den nye, sovjetiske u-båten (Raud Oktober, den Sean Connery er kaptein på i filmen) er for noko, og stikk innom ein gamal kompis, Skip Tylor. Skip er ein fin fyr, skjønar at det er eit framdriftssystem, og tilbyr å rekna ut kor effektivt det er. Flott, seier Ryan, greier du det til fredag får du 20’000 dollar [om lag USD₂₀₁₂ 43’000, altså om lag 250’000 norske kroner i 2012]. Så må Jack forklara dette utlegget for sjefen sin, admiral Greer.

Ryan knew how to answer this. “Sir, if we followed normal procedure on this, we’d contract one of the Beltway Bandits-,” Ryan referred to the consulting firms that dottet the beltway around Washington, D.C., “-they charge us five to ten times as much, and we’d be lucky to have the data på Easter … It wasn’t the first time Ryan had short-circuited normal procedure. The other times had worked out fairly well. Greer was a man who looked for results.

No vart det nesten poetisk her.

Eg er ikkje heilt sikker på at Audun Lysbakken ser på seg sjølv som det norske motstykket til Jack Ryan, men likevel.

Meir om Žižek og Coriolanus

Fri, 02 Mar 2012 15:35:39 +0100

Meir om Žižek og Coriolanus

2000-talet

Thu, 01 Mar 2012 14:35:00 +0100

2000-talet:

Artig serie i Dagbladet: Kva var det med 00-talet? For mine nærsynte augo er det eit svært vanskeleg spørmål: Medan dei to tiåra før hadde fine tidsliner, framstår 2000-talet som veldig uklart for meg, der veldig mange trekk allereie var etablerte siste halvdelen av 1990-talet. Særleg om vi ser på kulturelle trendar.

Mine innspel i debatten - kva var viktig på 2000-talet:

– Omlegginga av det norske forsvaret, frå eit (ok, kanskje litt naivt) ålment (for menn) vernepliktsforsvar til ein semi-profesjonell militærstyrke som utan å skjemst fyrst og fremst tek på seg oppgåver utanfor landegrensene. Noreg vart ei okkupantmakt.

– Overgang frå anti-nasjonalisme og postmodernisme (1990-talet) til høgrenasjonalisme og “nypositivisme/nyempirisme”. Eg manglar sjølvsagt ord, for vi er ikkje så flinke til å karakterisera tankeretningar in situ, men altså at eit slags naturvitskapleg paradigme fekk hegemoni (att). Det førte sjølvsagt til at alt vanskeleg arbeid med å forstå vart latterleggjort som tåkefyrsteri og postmodernisme.

– Høgrenasjonalismen kom mellom anna til uttrykk som aukande innvandringsmotstand og krav om “integrering” i tydinga assimilering, og eit overdrive fokus på/tematisering av islam og muslimar.

– Den nyliberale omlegginga av den norske økonomien tok store steg, samtidig som mykje av den tradisjonelle industriproduksjonen vart redusert [dette skulle eg gjerne hatt tal på].

– Kultur/teknologi: Internet og mobiltelefonar vart dominerande, musikkindustrien stupte, media var i konstant krise.

“The arrow of time.” Frå ein nydeleg serie. Kan vi...

Fri, 24 Feb 2012 15:01:48 +0100

“The arrow of time.” Frå ein nydeleg serie.

Kan vi skildra historia som ei rørsle mot “meir entropi” når vi forlet fysikken og byrjar å sjå på menneskesoga? Nei? Er ikkje det problematisk?

"You don’t want to be limited by the availability of pre-programmed cartridges.You’ll..."

Thu, 23 Feb 2012 11:26:30 +0100

“You don’t want to be limited by the availability of pre-programmed cartridges.You’ll want a computer, like Apple, that you can also program yourself.”

- “How to buy a personal computer”. Reklame for Apple II, BYTE mars 1979

"Problemet er at man kan bruke all tida si i fortiden. Er du 14 år i dag, oppleves alt som..."

Tue, 21 Feb 2012 12:12:56 +0100

“Problemet er at man kan bruke all tida si i fortiden. Er du 14 år i dag, oppleves alt som parallellt, enten det er 40 år gamle ting eller helt nye ting. YouTube og internett får all denne fortida til å høres ut som om den er nå.”

- Intervju med Simon Reynolds (Retromania) i Dagbladet.

Nyttig kulturell observasjon. Då eg voks opp var eksisterte kulturuttrykk, særleg musikk, i sjangrar, men særleg i tid. Vi orienterte oss, som pengesvake forbrukarar, oss veldig mykje etter kva som var ny musikk; dess meir interessert i musikk ein var, dess meir oppdatert var ein om kva som var nytt.

Ein viktig grunn til dette var sjølvsagt format: Då musikk vart distribuert på fysiske format, vart fortida sakte, men sikkert utilgjengeleg. I dag framstår heile 1900-talet, iallfall det som vart formidla på film og plate, som samtidig og tilgjengeleg.

Mykje takk vera YouTube, sjølvsagt, men det gjeld òg for oss som er 34 år og samlar på klassisk musikk frå gullalderen på LP (særleg Decca SXL og RCA LSC), eller opplever at heile filmhistoria er tilgjengeleg på DVD (eller Bluray).

Kjapt: Det er for billeg å kalla dette for retromania. Det handlar like mykje om at innspelt musikk og film er vaksne kulturuttrykk no, og vi kan glede oss over dei på same måte som vi gler oss over bøker.

Presentasjon av den mest nyskapande idéen i Canon Cat (Canon/Jef...

Mon, 20 Feb 2012 11:53:46 +0100

Presentasjon av den mest nyskapande idéen i Canon Cat (Canon/Jef Raskin 1987): LEAP-tasten. I dag er neppe dette like fascinerande. Etappevis [inkrementelt] søk er vanleg i mange moderne program, men det tok ganske mange år før det vart slik.

Some day, the inefficient window interfaces of today [sic] will be replaced

Vi måtte venta i meir enn 25 år på det, verkar det som. Det verkar på meg som om Jef Raskin tenkte mykje og originalt om kva eit grensesnitt eigentleg kan vera, og slik Canon Cat vart framstilt, minner det mykje om sitatet frå William Gibson:

Good interface design is as transparent as possible, because I don’t want to have to think about it. I just want to write, or do whatever else I’m doing, and not have to think about whatever I’m doing it on.

For meir om denne underlege maskina, sjå ei reklamebrosjyre (@Flickr) eller andre stader på nettet. Systemet var implementert (og mogleg å programmera i) Forth (slik avanserte kalkulatorar frå HP er/var). Når eg ser attende, lurer eg sjølvsagt på korleis eg ville tenkt om datamaskiner i dag dersom det var ei slik som kom under trappa vår i 1987, og ikkje ein Amstrad 1512.

Som skrivande tenkjer eg at grensesnittet verkar interessant, men at det hadde vore vanskeleg å skriva utan støtte for strukturert tekst, fotnotar og referansar. Men det hadde nok ein moderne katt hatt, tenkjer eg.

Når eg tenkjer over design-prinsippa til Jef Raskin (The Humane Interface), lurer eg veldig på om dei ville lata seg nytta heilt ut i dag, og om det er mogleg å fanga alt det vi gjer med datamaskiner i dag ikkje-modalt [modeless].

Den mest openberre nytta av historiefaget er å forstå samtida. Eg har minst like stor glede av idear som ikkje finst meir, og dei finn eg like gjerne i ingeniørarbeid som i politisk idehistorie.

Hitler øver på tale

Sat, 11 Feb 2012 11:33:00 +0100

Hitler øver på tale:

Nettavisen: “Bootleg” foto av Hitler som øver på tale i 1925 (via Facebook)

Det er ikkje ofte eg vidareformidlar stillingslysingar frå...

Tue, 07 Feb 2012 13:29:00 +0100

Det er ikkje ofte eg vidareformidlar stillingslysingar frå Kongen, men denne trudde eg fyrst var ein spøk, før eg kom til at eg nok tok feil. Går iallfall til ei daud side på kongehuset.no (lysing på Utrop.no).

Krigen på Twitter

Mon, 06 Feb 2012 11:35:49 +0100

Krigen på Twitter:

Alt ein kjem over, som ein ikkje får tid til å følgja med på (altså, om å tvitra frå Krigen som om det var no det skjedde). Eg greier ikkje anna enn å meina at dette er ein heilt fantastisk “Verfremdungseffekt”, og det minner meg mest av alt om å fargeleggja gamle svartkvitt-bilete.

Det meiner eg utan å vurdera prosjektet noko nærare, og utan å peika på alle dei moglege fallgruvene: utan “benefit of hindsight”, liksom).

Er det mogleg? Er det mogleg å seia noko om Krigen utan å samtidig berre stadfesta den utruleg tunge forteljinga? Den vikigaste nyskapinga i formidlinga om Krigen dei siste 10-20 år har vore fleire perspektiv frå bakken - frå soldatar og sivile (pluss, sjølvsagt, den sovjetiske sida). Dette er nyttig, men det kjenst mest som om det berre forsterkar forteljinga, heller enn å utfordra henne. Det same gjer eigentleg “kritiske” spørsmål om Heimefronten (td) òg, dei stadfester liksom berre.